อัพเดทล่าสุด: สิงหาคม 2569 · เขียนโดยทีมวิศวกร SacredLight ผู้จัดจำหน่ายโคมไฟกันระเบิดกว่า 15 ปี
โคมไฟที่ใช้บนแท่น Offshore ต้องรับมือกับความเสี่ยงสองด้านซึ่งต้องตรวจสอบแยกจากกัน ได้แก่ การจุดระเบิดในพื้นที่อันตราย และการกัดกร่อนจากความเค็ม ความชื้น สารเคมี และสภาพแวดล้อมทางทะเล การมี IECEx หรือ ATEX ไม่ได้หมายความว่าโคมทนการกัดกร่อน Offshore โดยอัตโนมัติ เช่นเดียวกับค่า C5 หรือ CX ก็ไม่ได้หมายความว่าโคมนั้นเป็นโคมไฟกันระเบิด บทความนี้อธิบายความหมายของ C1 ถึง CX สิ่งที่ต้องตรวจก่อนเลือกโคมไฟกันระเบิดสำหรับ Offshore และเอกสารที่ควรขอจากผู้ผลิตก่อนตัดสินใจ
ISO 9223 ใช้ C1, C2, C3, C4, C5 และ CX เพื่อจำแนกความรุนแรงของบรรยากาศที่ทำให้โลหะเกิดการกัดกร่อน โดยอ้างอิงอัตราการกัดกร่อนในปีแรกของชิ้นทดสอบโลหะมาตรฐาน
| ระดับ | ความรุนแรงของการกัดกร่อน |
|---|---|
| C1 | Very low |
| C2 | Low |
| C3 | Medium |
| C4 | High |
| C5 | Very high |
| CX | Extreme |
ข้อควรระวัง: ระดับเหล่านี้เป็นประเภทของสภาพแวดล้อม ไม่ใช่ใบรับรองของโคมไฟ และไม่ใช่จำนวนปีที่โคมจะใช้งานได้ (ISO 9223:2012)
C5 ใช้กับสภาพแวดล้อมที่มีการกัดกร่อนระดับ Very high เช่น ชายฝั่งที่มีความเค็มสูงหรือพื้นที่อุตสาหกรรมที่มีความชื้นและมลพิษรุนแรง
CX เป็นระดับ Extreme ซึ่งรวมถึงพื้นที่ Offshore ที่มีความเค็มสูง และสภาพอุตสาหกรรมที่มีความชื้นและบรรยากาศกัดกร่อนรุนแรงมาก
คำที่ต้องระวัง: คำว่า C5-M ซึ่งยังพบในเอกสารและเว็บไซต์บางแห่ง เป็นคำจาก ISO 12944-2:1998 ที่ถูกถอนแล้ว มาตรฐานปัจจุบันใช้ C5 และ CX และไม่ควรถือว่า C5-M เท่ากับ CX โดยอัตโนมัติ (ISO 12944-2:2017)
ไม่จำเป็นเสมอไป เพราะแท่น Offshore มีทั้งห้องควบคุมภายในอาคาร พื้นที่พักอาศัย ทางเดินภายนอก Process Deck, Splash Zone และจุดที่สัมผัสสารเคมีโดยตรง
ห้องภายในที่ปิดและควบคุมอุณหภูมิอาจมีความรุนแรงต่ำกว่าดาดฟ้าภายนอก ขณะที่พื้นที่ซึ่งรับละอองเกลือโดยตรงหรือมีน้ำทะเลกระเด็นอาจอยู่ใน C5, CX หรือมีข้อกำหนดเพิ่มเติมสำหรับ Splash Zone และ Immersion Zone
สรุปสั้น: ไม่ควรกำหนด C3, C4 หรือ C5 จากชื่อพื้นที่เพียงอย่างเดียว ควรใช้ข้อมูลสภาพแวดล้อมจริง รายงานสำรวจ หรือข้อกำหนดของเจ้าของโครงการ
ตรวจ Zone หรือ EPL, Gas/Dust Group, Temperature Class, ช่วงอุณหภูมิแวดล้อม และชนิดการป้องกันจาก IECEx หรือ ATEX certificate ของรุ่นและกำลังไฟที่เสนอ ใบรับรองต้องมีสถานะปัจจุบัน (Current) รุ่นตรงกับสินค้า และหากเลขใบรับรองมีเงื่อนไขเฉพาะ (Specific Conditions of Use) ต้องขอเอกสารมาตรวจสอบเพิ่มเติมก่อนใช้งาน (IECEx Certificate FAQ)
ระบุว่าจุดติดตั้งสัมผัสละอองเกลือ น้ำทะเล ความชื้น การควบแน่น H₂S, CO₂ กรด ด่าง หรือตัวทำละลายชนิดใด C5 หรือ CX ไม่ได้ยืนยันความทนต่อสารเคมีทุกชนิด โดยเฉพาะบรรยากาศเคมีเฉพาะซึ่งอยู่นอกการจำแนกทั่วไปของ ISO 9223
ตรวจวัสดุตัวเรือน ฝาครอบ ขายึด สกรู Cable Gland และการสัมผัสระหว่างโลหะต่างชนิด พร้อมรายละเอียด Surface Pretreatment, Primer, Powder Coating และ Dry Film Thickness ไม่ควรเลือกจากคำว่า "316L" หรือ "Copper-free Aluminium" เพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาการออกแบบทั้งระบบและหลักฐานทดสอบของวัสดุจริง
ค่า IP แสดงการป้องกันฝุ่นและน้ำตาม IEC 60529 แต่ไม่ได้ยืนยันความทนการกัดกร่อน แรงสั่นสะเทือน แรงกระแทกของคลื่น หรือสารเคมี Salt Mist, Vibration, Shock และ IK เป็นการทดสอบคนละด้าน ต้องขอรายงานพร้อมระดับความรุนแรงและเกณฑ์ผ่าน ไม่ควรใช้ผลการทดสอบรายการเดียวแทนกัน
IEC 61892-7:2019 ครอบคลุมการจำแนกพื้นที่อันตราย การเลือกอุปกรณ์ การติดตั้ง และการตรวจสอบบน Mobile และ Fixed Offshore Units แต่โครงการอาจมีข้อกำหนดเพิ่มเติมจาก Flag State, Coastal State, DNV, ABS หรือเจ้าของโครงการ IECEx และ ATEX จึงไม่สามารถใช้แทน Marine หรือ Classification Approval ได้ทุกกรณี
โคมไฟ Offshore ที่เหมาะสมไม่ใช่เพียงโคมที่มี IECEx, IP สูง หรือระบุคำว่า C5 แต่ต้องผ่านการตรวจทั้งการป้องกันการระเบิด การกัดกร่อน น้ำและฝุ่น แรงสั่นสะเทือน วัสดุ วิธีติดตั้ง และข้อกำหนดของโครงการพร้อมกัน การเลือกที่ถูกต้องควรเริ่มจากข้อมูล Zone หรือ EPL รายชื่อสาร อุณหภูมิ ตำแหน่งติดตั้ง และ Project Specification ก่อนเทียบกับใบรับรองและรายงานทดสอบของโคมแต่ละรุ่น
ส่งข้อมูล Zone, ระดับการกัดกร่อน และข้อกำหนดโครงการ ทีมวิศวกร SacredLight ช่วยเทียบสเปคและรวบรวมเอกสาร IECEx/ATEX ให้ฟรี
ปรึกษาทีมวิศวกรฟรีทาง LINEไม่รับประกัน ทั้งสองมาตรฐานรับรองเฉพาะการป้องกันการจุดระเบิดในพื้นที่อันตราย ไม่ได้ประเมินความทนการกัดกร่อน จึงต้องตรวจสอบมาตรฐานกัดกร่อนอย่าง ISO 9223 หรือ ISO 12944-2 และขอรายงานทดสอบ Salt Mist แยกต่างหาก
C5 คือระดับการกัดกร่อน Very high เช่น ชายฝั่งความเค็มสูงหรือพื้นที่อุตสาหกรรมมลพิษรุนแรง ส่วน CX คือระดับ Extreme ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ Offshore ความเค็มสูงและอุตสาหกรรมที่รุนแรงที่สุดตามการจำแนกของ ISO 9223
ไม่จำเป็นเสมอไป ห้องควบคุมภายในอาคารที่ปิดและควบคุมอุณหภูมิอาจมีความรุนแรงต่ำกว่าดาดฟ้าภายนอก ควรกำหนดระดับจากข้อมูลสภาพแวดล้อมจริงหรือข้อกำหนดของเจ้าของโครงการ ไม่ใช่จากชื่อพื้นที่เพียงอย่างเดียว
ไม่เพียงพอ ค่า IP ตาม IEC 60529 ยืนยันเฉพาะการป้องกันฝุ่นและน้ำเข้าตัวโคม ไม่ได้ยืนยันความทนการกัดกร่อน แรงสั่นสะเทือน หรือแรงกระแทกจากคลื่น ต้องขอรายงาน Salt Mist, Vibration, Shock และ IK แยกต่างหาก
ครอบคลุมการจำแนกพื้นที่อันตราย การเลือกอุปกรณ์ไฟฟ้า การเดินสาย และการตรวจสอบบน Mobile และ Fixed Offshore Units แต่ไม่ครอบคลุมข้อกำหนดเพิ่มเติมจาก Flag State, Coastal State หรือหน่วยงาน Classification อย่าง DNV และ ABS ซึ่งต้องตรวจสอบแยกตามโครงการ
สินค้า โคมไฟกันระเบิด LED ทุกรุ่นของ SacredLight
บทความ มาตรฐาน ATEX และ IECEx คืออะไร คู่มือเลือกหลอดไฟกันระเบิด
บริการ ออกแบบระบบแสงสว่างและติดตั้งครบวงจร (Lighting Design)
เขียนโดยทีมวิศวกร SacredLight · อ้างอิง: ISO 9223:2012, ISO 12944-2:2017, IECEx Certified Equipment Scheme FAQ, IEC 61892-7:2019 · อัพเดทล่าสุด: สิงหาคม 2569
14 สิงหาคม 2569
ผู้ชม 23 ครั้ง
English