1. พื้นที่ฝุ่นระเบิด: ทำไมฝุ่นน้ำตาล/แป้งถึงเสี่ยงระเบิด?

ฝุ่นที่เกิดจากวัสดุธรรมชาติ เช่น ข้าวโพด, ข้าวสาลี, น้ำตาล, แป้ง, อาหารสัตว์ จัดเป็น "ฝุ่นเชื้อเพลิง" (Combustible Dust) ที่อันตรายมาก หากฟุ้งกระจายในอากาศและเจอแหล่งความร้อนเพียงเล็กน้อย ก็สามารถเกิดการระเบิดรุนแรงได้

2. Zone 21 Zone 22 คืออะไร? (Hazardous Area ฝุ่น)

การจำแนกพื้นที่ฝุ่น (Class II หรือ Zone 20/21/22) แบ่งตามความหนาแน่นของฝุ่น:

• Zone 21 (Class II Div 1): พื้นที่ที่มีฝุ่นฟุ้งกระจายตลอดเวลาหรือบ่อยครั้ง เช่น ภายในไซโล, ท่อลำเลียง, เครื่องบดแป้ง
• Zone 22 (Class II Div 2): พื้นที่ที่ฝุ่นอาจสะสมเป็นชั้นๆ และฟุ้งกระจายเมื่อเครื่องจักรผิดปกติ เช่น ห้องบรรจุถุง, รอบเครื่องจักรที่มีฝุ่นรั่วไหลบ้าง

Dust Group: สำหรับฝุ่นแป้ง/น้ำตาล/อาหารสัตว์ จะจัดอยู่ใน Group G (NEC) หรือ Group IIIC (IECEx) ซึ่งหมายถึงฝุ่นนำไฟฟ้าหรือฝุ่นทั่วไป

3. Hazardous Area ฝุ่นแป้ง/น้ำตาล เลือกโคมกันระเบิดอย่างไร?

• ต้องดูรหัส Ex tb / Ex tc / Ex t IIIC คืออะไร?

คือรหัสที่ระบุว่าโคมไฟมีการ "ปิดผนึกกันฝุ่น" (Dust Ignition Protection by Enclosure)
- Ex tb: สำหรับ Zone 21 (กันฝุ่นสูงสุด)
- Ex tc: สำหรับ Zone 22
- IIIC: รองรับฝุ่นทุกประเภท (Conductive Dust)

• Dust Group และอุณหภูมิผิวโคม (T-Code) สำคัญมาก:

ฝุ่นที่เกาะบนผิวโคมสามารถร้อนจนลุกไหม้ได้ (Smoldering) ดังนั้นต้องเลือกโคมที่มี T-Code ต่ำกว่าจุดติดไฟของฝุ่น เช่น T135°C หรือ T120°C และระบุค่า Db (Dust level protection) ชัดเจน

4. โคมไฟกันระเบิดสำหรับโรงงานอาหารต้องดู IP6X และการทำความสะอาด

นอกจากกันระเบิดแล้ว โคมไฟในโรงงานแป้ง/น้ำตาล ต้องมีคุณสมบัติเพิ่มเติม:

• IP6X (Dust-tight): ป้องกันฝุ่นเข้า 100% ตามมาตรฐาน IEC 60529
• ผิวเรียบ ทำความสะอาดง่าย: ลดการสะสมของคราบแป้งและฝุ่น เพื่อป้องกันความร้อนสะสม
• Anti-Static: วัสดุหน้าโคมควรลดการเกิดไฟฟ้าสถิต เพื่อไม่ให้ดูดฝุ่นเข้ามาเกาะ