
คู่มือคำศัพท์ภาษาอังกฤษด้านแสงสว่างฉบับวิศวกร — Luminaire แปลว่า? Luminance คือ? พร้อมสูตรคำนวณที่ใช้งานจริง
เขียนโดยทีมวิศวกร Sacred Light Engineering — ประสบการณ์ออกแบบระบบแสงสว่างโรงงานและคลังสินค้ามากกว่า 15 ปี
อัพเดทล่าสุด: พฤษภาคม 2569
การเลือก โคมไฟไฮเบย์ LED และการออกแบบระบบแสงสว่างในโรงงาน คลังสินค้า หรือสนามกีฬา จำเป็นต้องเข้าใจไฟแสงสว่าง ภาษาอังกฤษที่ปรากฏบนสเปคสินค้า เช่น Watt, Lumen, Lux, Luminaire, Luminance, CRI, CCT และ UGR
บทความนี้รวมคำศัพท์ที่วิศวกรไฟฟ้าและผู้รับเหมาจำเป็นต้องรู้ พร้อมสูตรคำนวณและตัวอย่างจริงจากโรงงานที่เราเคยออกแบบ เพื่อให้คุณตัดสินใจเลือกโคมไฟไฮเบย์ LED ได้อย่างถูกต้อง
Watt (ตัวย่อ W) คือ หน่วยวัดกำลังไฟฟ้าที่โคมไฟไฮเบย์ LED ใช้ ค่าวัตต์หาได้จากสูตร Volt × Amps = Watt
ผู้ใช้งานทั่วไปมักเข้าใจผิดว่ายิ่งวัตต์สูง = สว่างมาก ความจริงคือโคมไฟไฮเบย์ LED ปัจจุบันสามารถให้ความสว่างได้ถึง 210 lm/W ที่ใช้กำลังเท่าเดิม ทำให้โคมที่วัตต์น้อยกว่ากลับสว่างกว่าได้ การเลือกควรดูที่ Lumen และ Luminous Efficacy (lm/W) ควบคู่ไปด้วย
ตัวอย่าง: โคมไฮเบย์ LED รุ่น E12 100W ให้ 21,000 lumen (210 lm/W) ขณะที่โคมรุ่นเก่า 150W ให้แค่ 19,500 lumen (130 lm/W) → ประหยัดไฟกว่า 33%
Lumen (ตัวย่อ lm) คือ หน่วยวัด ฟลักซ์การส่องสว่าง (Luminous Flux) หรือปริมาณแสงทั้งหมดที่ปล่อยออกมาจากโคมไฟ โดยอ้างอิงทรงกลมรัศมี 1 ฟุต รอบแหล่งกำเนิดแสง
สูตร: Lumen รวม = Watt × ค่า lm/W
ตัวอย่าง: โคมไฮเบย์ LED รุ่น E12 100W × 210 lm/W = 21,000 lumen
Lux (ตัวย่อ lx) คือ หน่วยวัด Illuminance หรือความสว่างที่แสงตกกระทบลงบนพื้นผิวต่อพื้นที่ตารางเมตร โดย 1 Lux = 1 Lumen / 1 ตารางเมตร
สูตร: Lx = lm / m²
Lx = Lux (ค่าความสว่าง) | lm = Lumen (ปริมาณแสง) | m² = พื้นที่ตารางเมตร
ตัวอย่าง: โคมไฮเบย์ LED 21,000 lumen ส่องในพื้นที่ 10 ตร.ม. = 2,100 Lux
CRI หรือ Color Rendering Index คือ ค่าที่บอกว่าแสงจากโคมไฟทำให้ตามองเห็นสีวัตถุได้ "สมจริง" แค่ไหน เทียบกับแสงดวงอาทิตย์ที่มีค่า CRI = 100 (Ra 100)
มาตรฐาน: โคมไฮเบย์ LED ควรมี CRI ≥ 70 สำหรับโรงงานทั่วไป และ ≥ 80 สำหรับงานที่ต้องเห็นสีถูกต้อง (Quality Control, Color Inspection)
CCT คือ ค่าอุณหภูมิสีของแสง หน่วย Kelvin (K) ตัวเลขต่ำ = แสงเหลืองอุ่น, ตัวเลขสูง = แสงขาวเย็น
Direct Lighting คือ แสงที่เดินทางตรงจากโคมไฟไฮเบย์ LED ไปยังพื้นที่ใช้งานโดยไม่กระทบวัตถุก่อน เหมาะกับ โกดังสินค้า, ไลน์ผลิต, พื้นที่กว้าง เพราะมีประสิทธิภาพการส่องสว่างสูง
Indirect Light คือ แสงที่สะท้อนจากวัตถุหรือพื้นผิว (เช่น ฝ้าเพดาน) ก่อนกระทบพื้นที่ใช้งาน ให้แสงนุ่ม ลดแสงจ้า แต่ประสิทธิภาพส่องสว่างต่ำกว่า Direct Lighting มักใช้กับโคมฝังฝ้า
LLD คือ อัตราส่วนปริมาณแสงที่เหลือเมื่อโคมไฟไฮเบย์ LED ใช้งานไปจนครบอายุ เทียบกับตอนแรกใช้
สูตร: LLD = ปริมาณแสงเฉลี่ย / ปริมาณแสงเริ่มต้น
มาตรฐาน: L70 = แสงเหลือ 70% หลังใช้ครบอายุ (ของโคมไฮเบย์ LED คุณภาพดี ≥ 50,000 ชั่วโมง)
UGR คือ ดัชนีวัดความรู้สึกไม่สบายตาจากแสงจ้า มาตราอยู่ระหว่าง 10–30 ค่ายิ่งต่ำยิ่งดี โคมไฮเบย์ LED รุ่น Anti-Glare เช่น Masterpro-5 ออกแบบมาให้ UGR < 19 เหมาะกับสนามกีฬาในร่มและพื้นที่ที่ต้องมองจอภาพ
การตีความ: UGR 19 = ผู้ใช้งาน 65% ไม่รู้สึกแยงตา / UGR 13 = ผู้ใช้งาน 90% ไม่รู้สึกแยงตา
Luminance คือ ปริมาณแสงที่สะท้อนออกจากวัตถุหรือพื้นผิวเข้าตาผู้สังเกตต่อพื้นที่ มีหน่วยเป็น cd/m² (แคนเดลาต่อตารางเมตร) บางครั้งเรียกว่า "ค่าความจ้า" (Brightness)
Luminance ≠ Illuminance (Lux)
การใช้งานจริง: ค่า Luminance สำคัญมากในงานโคมไฟถนนและโคมไฟโรงงานบางประเภทที่ต้องการความปลอดภัยสูง เพราะถ้ากำหนดแค่ Lux อาจไม่พอ ต้องคำนวณว่าแสงสะท้อนจากพื้นถนนเข้าตาผู้ขับขี่กี่ cd/m² โคมไฮเบย์ LED ของ Sacred Light ทุกรุ่นมี Photometric Report ที่ระบุค่า Luminance Distribution ครบถ้วน
LED ย่อมาจาก Light-Emitting Diode คือ ไดโอดที่เปล่งแสงออกมาเมื่อมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่าน ใช้พลังงานน้อยกว่าหลอดเมทัลฮาไลด์ (Metal Halide) 50–60% และอายุยาวกว่า 5–10 เท่า
ข้อดี: ประสิทธิภาพสูงสุดในปัจจุบันถึง 210 lm/W, อายุการใช้งานมากกว่า 50,000 ชั่วโมง, ไม่มีปรอท ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม รองรับมาตรฐาน Green Industry
Luminaire แปลว่า "โคมไฟ" หรือ "ชุดดวงโคมที่สมบูรณ์" ภาษาอังกฤษทางวิศวกรรมหมายถึงโคมไฟทั้งชุดที่ประกอบไปด้วย: หลอด/ชิป LED + Driver + Optic/Reflector + ตัวโครง (Housing) + ขั้วต่อสาย ตามมาตรฐาน IEC 60598
Luminaire ≠ Lamp (หลอด)
ตัวอย่าง Luminaire ที่ Sacred Light ผลิต:
Luminous Efficacy หรือ lm/W คือ ค่าที่บอกว่าโคมไฟไฮเบย์ LED แปลงไฟฟ้า 1 วัตต์เป็นแสงได้กี่ Lumen ค่ายิ่งสูง = ยิ่งประหยัดไฟ
เกณฑ์เปรียบเทียบ: หลอดเมทัลฮาไลด์ ≈ 70–90 lm/W | LED ทั่วไป ≈ 130–150 lm/W | LED Premium ≈ 170–210 lm/W (รุ่น E12, Masterpro-5)
IP Rating ตามมาตรฐาน IEC 60529 ตัวเลข 2 หลัก: หลักแรก = กันฝุ่น (0–6), หลักสอง = กันน้ำ (0–8)
IP65 = กันฝุ่นสมบูรณ์ + กันน้ำฉีดจากทุกทิศ (มาตรฐานโคมไฮเบย์ทั่วไป)
IP66 = กันน้ำฉีดแรงสูง (Masterpro-5 สำหรับพื้นที่ล้างน้ำ ลานจอด)
IK Rating ตามมาตรฐาน IEC 62262 วัดความทนต่อแรงกระแทกจากภายนอก (ลูกบอล, ของหล่น) ค่าจาก IK00 ถึง IK10
IK08 = ทนแรงกระแทก 5 จูล (LHB-1, LHB-2)
IK09 = ทนแรงกระแทก 10 จูล (Masterpro-5 ผ่าน DIN 57710-13 Ball-Impact Test สำหรับสนามกีฬา)
IK10 = ทนแรงกระแทก 20 จูล (E7, E15)
Beam Angle คือ มุมการกระจายแสงของโคมไฟไฮเบย์ LED วัดเป็นองศา (°) มุมยิ่งกว้าง = พื้นที่ส่องครอบคลุมกว้างขึ้น แต่ความเข้มแสงตรงกลางลดลง
มุม 60° = เหมาะกับเพดานสูง 6–10m (โรงงานทั่วไป)
มุม 90° = เหมาะกับเพดาน 4–6m (คลังสินค้าทั่วไป)
มุม 120° = เหมาะกับเพดานต่ำกว่า 4m (พื้นที่กว้าง เพดานต่ำ)
ทีมวิศวกรของ Sacred Light Engineering พร้อมออกแบบระบบแสงสว่างให้คุณฟรี
พร้อม Photometric Report และคำนวณค่า Lux / Luminance / UGR ตามมาตรฐาน IES & CIBSE
A: คำที่ใช้ในทางวิศวกรรมมี 2 คำหลัก: Lighting (แสงสว่างโดยรวม/การส่องสว่าง) และ Luminaire (โคมไฟทั้งชุด) หากหมายถึง "หลอดไฟ" จะใช้คำว่า Lamp หรือ Bulb
A: Luminaire แปลว่า "โคมไฟทั้งชุด" ประกอบด้วยหลอด/ชิป LED + Driver + Optic + Housing พร้อมติดตั้งใช้งาน ในขณะที่ Lamp หมายถึงเฉพาะตัวหลอดไฟ (ตัวเปล่งแสง) ไม่รวมส่วนอื่น
A: Luminance คือ ค่าความส่องสว่างที่สะท้อนจากพื้นผิวเข้าตา หน่วย cd/m² ในขณะที่ Illuminance (Lux) คือแสงที่ตกกระทบพื้นผิว — Luminance ใช้ออกแบบโคมไฟถนนและงานที่ต้องการความปลอดภัย ส่วน Lux ใช้กำหนดความสว่างพื้นที่ใช้งานทั่วไป
A: ดู 5 ค่าหลัก: (1) Lumen รวม — ต้องเพียงพอกับพื้นที่ (2) lm/W — ยิ่งสูง ยิ่งประหยัด (ดี ≥ 150 lm/W) (3) CCT — เลือก 5000K สำหรับโรงงาน (4) CRI — ≥ 70 (ทั่วไป), ≥ 80 (งาน QC) (5) UGR — < 22 ทั่วไป, < 19 สำหรับสนามกีฬา
A: อ้างอิงตามมาตรฐาน IES: คลังสินค้าทั่วไป 100–200 lux, ไลน์ผลิตทั่วไป 300–500 lux, งานละเอียด/QC 750–1,000 lux, สนามกีฬาในร่ม 500–750 lux
A: โคมไฮเบย์ LED ทุกรุ่นได้มาตรฐาน มอก. 1955-2551 และ Green Industry ค่า IP65 ทุกรุ่น (Masterpro-5 ได้ IP66) รับประกัน 5 ปี (E14 รับประกัน 3 ปี) มี Photometric Report และ Certificate ครบถ้วน
22 พฤษภาคม 2569
ผู้ชม 5623 ครั้ง