อัพเดทล่าสุด: พฤษภาคม 2026 | เขียนและตรวจสอบโดยทีมวิศวกร Sacred Light อ้างอิง มทช.2102-2562
การเลือก โคมไฟถนน LED สำหรับโครงการทางหลวงในปี 2569 ไม่ใช่แค่เรื่องของความสว่าง แต่หมายถึงการเลือกให้ตรงตามเกณฑ์ทุกข้อใน แนวทางปฏิบัติสำหรับงานออกแบบและติดตั้งไฟฟ้าแสงสว่างบนทางหลวง ชนิดโคมไฟแอลอีดี ตาม มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวง (มทช.2102-2562) ซึ่งครอบคลุมทั้งสมรรถนะทางแสง ความมั่นคงทางไฟฟ้า และเอกสารรับรองที่ต้องครบก่อนส่งงาน
ไม่ว่าจะเป็น โคมไฟถนนสาธารณะบนทางหลวงพิเศษ ทางแยก หรือถนนท้องถิ่น บทความนี้สรุปทุกสเปกและ Checklist ที่วิศวกรต้องตรวจสอบ เพื่อให้โครงการโคมไฟถนน ทางหลวงผ่านการตรวจรับงานได้ตั้งแต่ครั้งแรก
เกณฑ์ค่าความเข้มการส่องสว่างเฉลี่ย (Average Illuminance) ของ โคมไฟถนนสาธารณะ LED อิงตามมาตรฐาน CIE 115:2010 และ มทช.2102-2562 ซึ่งแบ่งตามประเภทถนนและพื้นที่การใช้งาน ดังนี้:
| ประเภทถนน | พื้นที่ในเมือง (Lux) | พื้นที่นอกเมือง (Lux) |
|---|---|---|
| ทางหลวงพิเศษ (Motorway) | 21.5 lux | 10.75 lux |
| ทางแยก (Intersections) | 21.5 lux | 15.0 lux |
| ทางหลวงสายหลัก (Principal) | 21.5 lux | 9.7 lux |
| ทางหลวงสายรอง (Secondary) | 13.0 lux | 6.5 lux |
| ถนนท้องถิ่น (Local Road) / โคมไฟถนนสาธารณะชุมชน | 9.7 lux | 2.1 lux |
ค่า Lux ที่สูงพอไม่ได้รับประกันว่าจะผ่านเกณฑ์ มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวง — ความสม่ำเสมอของแสง (Uniformity) ต้องผ่านด้วยเช่นกัน เพราะหากมีจุดมืดกลางถนน อุบัติเหตุจะเกิดขึ้นได้ง่าย
เกณฑ์ความสม่ำเสมอที่ต้องผ่านตาม มทช.2102-2562:
| เกณฑ์ | ค่าที่กำหนด | ความหมาย |
|---|---|---|
| อัตราส่วนความสม่ำเสมอเฉลี่ย (Uo = Emin/Eav) | ไม่น้อยกว่า 0.4 (1:2.5) | แสงที่มืดที่สุดต้องไม่ต่ำกว่า 40% ของค่าเฉลี่ย |
| อัตราส่วนความสม่ำเสมอสูงสุด (Ug = Emin/Emax) | ไม่เกิน 1:6 | จุดที่สว่างสุดต้องไม่เกิน 6 เท่าของจุดมืดสุด |
มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวงกำหนดให้ต้องใช้ โคมไฟถนน LED ชนิด Full Cut-off หรือ Cut-off เท่านั้น เพราะ:
| คุณสมบัติ | ข้อกำหนด มทช.2102-2562 | เหตุผล |
|---|---|---|
| วัสดุโครงสร้าง | อลูมิเนียมฉีดขึ้นรูปแรงดันสูง Die-cast Aluminum |
ทนการกัดกร่อน ระบายความร้อน LED ได้ดี อายุยาวนาน |
| การป้องกันน้ำ/ฝุ่น | IP66 ขึ้นไป | ป้องกันน้ำฉีดแรงดันสูง รองรับฝนหนักและการล้างทำความสะอาด |
| ทนแรงกระแทก | IK08 ขึ้นไป | ทนแรงกระแทก 5 จูล เหมาะกับพื้นที่ริมถนนที่มีความเสี่ยงถูกกระแทก |
| ระบบป้องกันไฟกระชาก (SPD) | ไม่น้อยกว่า 10 kV (โหมด L-N, L-G, N-G) |
ป้องกัน Driver เสียหายจากฟ้าผ่าบนทางหลวงที่โล่ง |
| ประสิทธิศักย์ (Luminous Efficacy) | 140 – 150 lm/W ขึ้นไป | ประหยัดพลังงานกว่าโคม HPS เดิมมากกว่า 50% |
| อุณหภูมิสี (CCT) | 4,000K ± 300K (Neutral White) | สบายตา มองเห็นชัด ลดอุบัติเหตุกลางคืน ตามมาตรฐานสากล CIE 115:2010 |
ทางหลวงเปิดโล่ง มีความเสี่ยงถูกฟ้าผ่าโดยตรงสูงกว่าพื้นที่ทั่วไป มาตรฐาน IEC 61643-11 กำหนดให้โคมไฟถนน ทางหลวงต้องมี SPD ที่ครอบคลุม:
พิกัดที่ต่ำกว่า 10 kV จะไม่ผ่านเกณฑ์ตรวจรับงาน ทำให้ต้องเปลี่ยนโคมใหม่ทั้งโครงการ
ระบบต่อลงดินของโคมไฟถนนสาธารณะ LED ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน วสท. และการไฟฟ้าฯ ครบทุกข้อ:
| รายการ | ข้อกำหนด |
|---|---|
| ค่าความต้านทานดิน | ไม่เกิน 5 โอห์ม (อนุโลม 25 โอห์ม กรณีพื้นที่ยากลำบาก) |
| หลักดิน (Ground Rod) | แท่งเหล็กหุ้มทองแดง (Copper Bonded) ขนาด ≥ 5/8 นิ้ว ยาว ≥ 2.4 เมตร |
| การเชื่อมต่อ | แนะนำ Exothermic Welding เพื่อความทนทานถาวรและลดค่าความต้านทานสัมผัส |
| การเดินสาย | สายชนิด NYY หรือ NYY-G ฝังลึก ≥ 45–60 ซม. พร้อมแผ่นคอนกรีตปิดทับ |
มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวงกำหนดให้ต้องมีเอกสารยืนยันครบถ้วนก่อนส่งมอบงาน หากขาดเอกสารใดเอกสารหนึ่งจะ ไม่สามารถตรวจรับงานได้:
| รายงาน | วัดค่าอะไร | บังคับ? |
|---|---|---|
| IES LM-79 | สมรรถนะโคมรวม — Lumen, Efficacy, CCT, CRI จากห้องแล็บ | บังคับ |
| IES LM-80 / TM-21 | การเสื่อมสภาพของแสงและอายุใช้งาน — ยืนยัน L70 ≥ 50,000 ชั่วโมง | บังคับ |
| Surge Protection Test (IEC 61643-11) |
ยืนยันว่า SPD ผ่านเกณฑ์ 10 kV ครบ 3 โหมด L-N, L-G, N-G | บังคับ |
S/MH Ratio (Spacing-to-Mounting-Height Ratio) คืออัตราส่วนระหว่างระยะห่างระหว่างเสา (S) กับความสูงติดตั้งโคม (MH) เป็นตัวแปรที่วิศวกรมักมองข้าม แต่ส่งผลโดยตรงต่อค่า Uniformity ของโคมไฟถนน ทางหลวง:
| มุมแสงโคม (Beam Angle) | S/MH Ratio ที่แนะนำ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| แคบ (Narrow Beam) | 2.0 – 2.5 | เสาสูง 10 ม. → ระยะห่าง 20–25 ม. |
| ปานกลาง (Medium) | 3.0 – 3.5 | เสาสูง 10 ม. → ระยะห่าง 30–35 ม. |
| กว้าง (Wide Beam) | 4.0 – 5.0 | เสาสูง 10 ม. → ระยะห่าง 40–50 ม. |
Sacred Light เป็นหนึ่งในผู้จำหน่ายโคมไฟถนนสาธารณะ LEDที่ขึ้นทะเบียน Product List กรมทางหลวงเรียบร้อยแล้ว พร้อมให้บริการวิศวกรและผู้รับเหมาโครงการราชการทั่วประเทศ
ขึ้นทะเบียน Product List กรมทางหลวง
โคมไฟถนน LED ของ Sacred Light ผ่านการขึ้นทะเบียนใน Product List กรมทางหลวงและกรมทางหลวงชนบทแล้ว สามารถใช้ในโครงการราชการได้ทันที
มี LM-79, LM-80, Surge Test Report ครบ
รายงาน LM-79, LM-80/TM-21 และ Surge Protection Test (IEC 61643-11) ครบทุกรุ่น พร้อมส่งให้คณะกรรมการตรวจรับงานได้ทันที
DIALux Simulation ฟรีทุกโครงการ
ทีมวิศวกร Sacred Light ออกแบบ DIALux และออก Lighting Report ที่รับรองค่า Lux, Uo, Ug ให้ผ่านเกณฑ์ มทช.2102-2562 ทุกโครงการ ไม่มีค่าใช้จ่าย
ประสบการณ์โครงการราชการมากกว่า 10 ปี
ดำเนินโครงการโคมไฟถนนสาธารณะราชการทั่วประเทศ ครอบคลุมทั้งกรมทางหลวง อปท. และเทศบาล มีผลงานอ้างอิงพร้อมให้ตรวจสอบ
ตัวอย่างโครงการโคมไฟถนนทางหลวงที่ Sacred Light ดำเนินการ
ติดตั้งชุดโคมไฟถนน LED มาตรฐานกรมทางหลวง สำหรับเทศบาลและ อปท. หลายแห่งทั่วประเทศ รวมถึงโครงการไฟถนนพลังงานแสงอาทิตย์ที่ผ่านมาตรฐาน มทช. ครบทุกข้อ
ต้องการโคมไฟถนนสาธารณะ LED ที่ผ่านเกณฑ์กรมทางหลวง พร้อม DIALux ฟรี?
Sacred Light จำหน่ายโคมไฟถนน ทางหลวงที่ขึ้นทะเบียน Product List กรมทางหลวงแล้ว พร้อมบริการออกแบบแสงด้วย DIALux และทีมวิศวกรสนับสนุนตรวจรับงานทั่วประเทศ
มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวงกำหนดให้โคมต้องผ่าน: มอก. 1955 หรือ มอก. 902, IP66 ขึ้นไป, IK08 ขึ้นไป, SPD ≥ 10 kV (3 โหมด L-N/L-G/N-G), Luminous Efficacy ≥ 140 lm/W, CCT 4,000K ± 300K และต้องได้รับการขึ้นทะเบียนใน Product List ของกรมทางหลวง พร้อมรายงาน LM-79, LM-80/TM-21 และ Surge Test Report จากสถาบันรับรอง (อ้างอิง มทช.2102-2562)
ทางหลวงพิเศษ (Motorway) ในพื้นที่เมืองต้องการค่าความสว่างเฉลี่ยไม่น้อยกว่า 21.5 lux ที่พื้นผิวถนน ส่วนนอกเมืองต้องการ 10.75 lux ตามมาตรฐาน CIE 115:2010 โดยค่า Uniformity (Uo) ต้องไม่น้อยกว่า 0.4 และ Ug ต้องไม่เกิน 1:6 ซึ่งกำหนดไว้ใน มทช.2102-2562
LM-79 คือรายงานสมรรถนะของโคมทั้งระบบ ณ เวลาที่ทดสอบ วัดค่า Total Lumen, Efficacy, CCT และ CRI ส่วน LM-80 คือรายงานการเสื่อมสภาพของ LED Chip เพื่อคำนวณอายุใช้งาน (TM-21) ยืนยันว่าโคมไฟถนน LEDจะยังคงความสว่างไม่น้อยกว่า 70% (L70) ตลอด 50,000 ชั่วโมง กรมทางหลวงกำหนดให้ต้องมีทั้งสองรายงาน
Full Cut-off คือโคมที่ไม่มีแสงส่องออกไปที่มุมเกิน 90° (เหนือแนวนอน) เลย ส่วน Cut-off อนุญาตให้มีแสงได้บ้างแต่ต้องไม่เกิน 10% ที่มุม 90° มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวงกำหนดให้ใช้ได้ทั้งสองชนิด แต่แนะนำ Full Cut-off โดยเฉพาะบนทางหลวงที่มีบ้านเรือนใกล้เคียง
ราคาโคมไฟถนนสาธารณะ LEDขึ้นอยู่กับกำลังวัตต์ มาตรฐาน IP และ SPD รวมถึงการขึ้นทะเบียน Product List Sacred Light มีโคมไฟถนน LED ที่ผ่านมาตรฐานกรมทางหลวงหลายรุ่น ติดต่อขอใบเสนอราคาพร้อม DIALux Simulation ได้ที่ LINE @SLLED
เขียนและตรวจสอบโดย ทีมวิศวกรแสงสว่าง Sacred Light Co., Ltd.
เนื้อหาอ้างอิงจาก มทช.2102-2562 (แนวทางปฏิบัติสำหรับงานออกแบบและติดตั้งไฟฟ้าแสงสว่างบนทางหลวง ชนิดโคมไฟแอลอีดี), มาตรฐาน CIE 115:2010, IEC 61643-11, IES LM-79/LM-80 และมาตรฐาน มอก. 1955 จัดทำโดยทีมวิศวกรแสงสว่าง Sacred Light ผู้มีประสบการณ์ดำเนินโครงการโคมไฟถนนสาธารณะทางหลวงมากกว่า 10 ปี
→ บริการออกแบบและติดตั้งไฟถนน | → DIALux คืออะไร? | → ผลงานโครงการราชการ
28 พฤษภาคม 2569
ผู้ชม 191 ครั้ง
English