การเลือก โคมไฟถนน LED สำหรับโครงการทางหลวงในปี 2569 ไม่ใช่แค่เรื่องของความสว่าง แต่หมายถึงการเลือกให้ตรงตามเกณฑ์ทุกข้อใน แนวทางปฏิบัติสำหรับงานออกแบบและติดตั้งไฟฟ้าแสงสว่างบนทางหลวง ชนิดโคมไฟแอลอีดี ฉบับปรับปรุงใหม่ของ กรมทางหลวง (ทล.) และ กรมทางหลวงชนบท (ทช.) ซึ่งครอบคลุมทั้งสมรรถนะทางแสง ความมั่นคงทางไฟฟ้า และเอกสารรับรองที่ต้องครบก่อนส่งงาน
บทความนี้สรุปทุกสเปกและ Checklist ที่วิศวกรต้องตรวจสอบ เพื่อให้โครงการผ่านการตรวจรับงานได้ตั้งแต่ครั้งแรก
เกณฑ์ค่าความเข้มการส่องสว่างเฉลี่ย (Average Illuminance) ของ โคมไฟถนน LED อิงตามมาตรฐาน CIE 115:2010 ซึ่งแบ่งตามประเภทถนนและพื้นที่การใช้งาน ดังนี้:
| ประเภทถนน | พื้นที่ในเมือง (Lux) | พื้นที่นอกเมือง (Lux) |
|---|---|---|
| ทางหลวงพิเศษ (Motorway) | 21.5 lux | 10.75 lux |
| ทางแยก (Intersections) | 21.5 lux | 15.0 lux |
| ทางหลวงสายหลัก (Principal) | 21.5 lux | 9.7 lux |
| ทางหลวงสายรอง (Secondary) | 13.0 lux | 6.5 lux |
| ถนนท้องถิ่น (Local Road) | 9.7 lux | 2.1 lux |
ค่า Lux ที่สูงพอไม่ได้รับประกันว่าจะผ่านเกณฑ์ — ความสม่ำเสมอของแสง (Uniformity) ต้องผ่านด้วยเช่นกัน เพราะหากมีจุดมืดกลางถนน อุบัติเหตุจะเกิดขึ้นได้ง่าย
เกณฑ์ความสม่ำเสมอที่ต้องผ่าน:
| เกณฑ์ | ค่าที่กำหนด | ความหมาย |
|---|---|---|
| อัตราส่วนความสม่ำเสมอเฉลี่ย (Uo = Emin/Eav) | ไม่น้อยกว่า 0.4 (1:2.5) | แสงที่มืดที่สุดต้องไม่ต่ำกว่า 40% ของค่าเฉลี่ย |
| อัตราส่วนความสม่ำเสมอสูงสุด (Ug = Emin/Emax) | ไม่เกิน 1:6 | จุดที่สว่างสุดต้องไม่เกิน 6 เท่าของจุดมืดสุด |
กรมทางหลวงกำหนดให้ต้องใช้ โคมไฟถนน LED ชนิด Full Cut-off หรือ Cut-off เท่านั้น เพราะ:
| คุณสมบัติ | ข้อกำหนด | เหตุผล |
|---|---|---|
| วัสดุโครงสร้าง | อลูมิเนียมฉีดขึ้นรูปแรงดันสูง Die-cast Aluminum |
ทนการกัดกร่อน ระบายความร้อน LED ได้ดี อายุยาวนาน |
| การป้องกันน้ำ/ฝุ่น | IP66 ขึ้นไป | ป้องกันน้ำฉีดแรงดันสูง รองรับฝนหนักและการล้างทำความสะอาด |
| ทนแรงกระแทก | IK08 ขึ้นไป | ทนแรงกระแทก 5 จูล เหมาะกับพื้นที่ริมถนนที่มีความเสี่ยงถูกกระแทก |
| ระบบป้องกันไฟกระชาก (SPD) | ไม่น้อยกว่า 10 kV (โหมด L-N, L-G, N-G) |
ป้องกัน Driver เสียหายจากฟ้าผ่าบนทางหลวงที่โล่ง |
| ประสิทธิศักย์ (Luminous Efficacy) | 140 – 150 lm/W ขึ้นไป | ประหยัดพลังงานกว่าโคม HPS เดิมมากกว่า 50% |
| อุณหภูมิสี (CCT) | 4,000K ± 300K (Neutral White) | สบายตา มองเห็นชัด ลดอุบัติเหตุกลางคืน ตามมาตรฐานสากล |
ทางหลวงเปิดโล่ง มีความเสี่ยงถูกฟ้าผ่าโดยตรงสูงกว่าพื้นที่ทั่วไป มาตรฐาน IEC 61643-11 กำหนดให้โคมไฟถนน LED ต้องมี SPD ที่ครอบคลุม:
พิกัดที่ต่ำกว่า 10 kV จะไม่ผ่านเกณฑ์ตรวจรับงาน ทำให้ต้องเปลี่ยนโคมใหม่ทั้งโครงการ
ระบบต่อลงดินของโคมไฟถนน LED ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน วสท. และการไฟฟ้าฯ ครบทุกข้อ:
| รายการ | ข้อกำหนด |
|---|---|
| ค่าความต้านทานดิน | ไม่เกิน 5 โอห์ม (อนุโลม 25 โอห์ม กรณีพื้นที่ยากลำบาก) |
| หลักดิน (Ground Rod) | แท่งเหล็กหุ้มทองแดง (Copper Bonded) ขนาด ≥ 5/8 นิ้ว ยาว ≥ 2.4 เมตร |
| การเชื่อมต่อ | แนะนำ Exothermic Welding เพื่อความทนทานถาวรและลดค่าความต้านทานสัมผัส |
| การเดินสาย | สายชนิด NYY หรือ NYY-G ฝังลึก ≥ 45–60 ซม. พร้อมแผ่นคอนกรีตปิดทับ |
กรมทางหลวงกำหนดให้ต้องมีเอกสารยืนยันครบถ้วนก่อนส่งมอบงาน หากขาดเอกสารใดเอกสารหนึ่งจะ ไม่สามารถตรวจรับงานได้:
| รายงาน | วัดค่าอะไร | บังคับ? |
|---|---|---|
| IES LM-79 | สมรรถนะโคมรวม — Lumen, Efficacy, CCT, CRI จากห้องแล็บ | บังคับ |
| IES LM-80 / TM-21 | การเสื่อมสภาพของแสงและอายุใช้งาน — ยืนยัน L70 ≥ 50,000 ชั่วโมง | บังคับ |
| Surge Protection Test (IEC 61643-11) |
ยืนยันว่า SPD ผ่านเกณฑ์ 10 kV ครบ 3 โหมด L-N, L-G, N-G | บังคับ |
S/MH Ratio (Spacing-to-Mounting-Height Ratio) คืออัตราส่วนระหว่างระยะห่างระหว่างเสา (S) กับความสูงติดตั้งโคม (MH) เป็นตัวแปรที่วิศวกรมักมองข้าม แต่ส่งผลโดยตรงต่อค่า Uniformity:
| มุมแสงโคม (Beam Angle) | S/MH Ratio ที่แนะนำ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| แคบ (Narrow Beam) | 2.0 – 2.5 | เสาสูง 10 ม. → ระยะห่าง 20–25 ม. |
| ปานกลาง (Medium) | 3.0 – 3.5 | เสาสูง 10 ม. → ระยะห่าง 30–35 ม. |
| กว้าง (Wide Beam) | 4.0 – 5.0 | เสาสูง 10 ม. → ระยะห่าง 40–50 ม. |
ต้องการโคมไฟถนน LED ที่ผ่านเกณฑ์กรมทางหลวงพร้อม DIALux ฟรี?
Sacred Light จำหน่ายโคมไฟถนน LED ที่ขึ้นทะเบียน Product List กรมทางหลวงแล้ว พร้อมบริการออกแบบแสงด้วย DIALux และทีมวิศวกรสนับสนุนตรวจรับงานทั่วประเทศ
ดูโคมไฟถนน LED ทั้งหมด ขอ DIALux ฟรี LINE @SLLEDโคมไฟถนน LED สำหรับโครงการกรมทางหลวงต้องผ่านมาตรฐานหลักดังนี้: มอก. 1955 หรือ มอก. 902, IP66 ขึ้นไป, IK08 ขึ้นไป, SPD ≥ 10 kV (3 โหมด L-N/L-G/N-G), Luminous Efficacy ≥ 140 lm/W, CCT 4,000K ± 300K, และต้องได้รับการขึ้นทะเบียนใน Product List ของกรมทางหลวง พร้อมรายงาน LM-79, LM-80/TM-21 และ Surge Test Report จากสถาบันรับรอง
ทางหลวงพิเศษ (Motorway) ในพื้นที่เมืองต้องการค่าความสว่างเฉลี่ยไม่น้อยกว่า 21.5 lux ที่พื้นผิวถนน ส่วนนอกเมืองต้องการ 10.75 lux ตามมาตรฐาน CIE 115:2010 โดยค่า Uniformity (Uo) ต้องไม่น้อยกว่า 0.4 และ Ug ต้องไม่เกิน 1:6
LM-79 คือรายงานสมรรถนะของโคมทั้งระบบ ณ เวลาที่ทดสอบ วัดค่า Total Lumen, Efficacy, CCT และ CRI ส่วน LM-80 คือรายงานการเสื่อมสภาพของ LED Chip เมื่อเวลาผ่านไป ซึ่งนำมาคำนวณอายุใช้งาน (TM-21) เพื่อยืนยันว่าโคมไฟถนน LED จะยังคงความสว่างไม่น้อยกว่า 70% (L70) ตลอด 50,000 ชั่วโมง กรมทางหลวงกำหนดให้ต้องมีทั้งสองรายงาน
Full Cut-off คือโคมที่ไม่มีแสงส่องออกไปที่มุมเกิน 90° (เหนือแนวนอน) เลย ส่วน Cut-off อนุญาตให้มีแสงได้บ้างแต่ต้องไม่เกิน 10% ที่มุม 90° กรมทางหลวงกำหนดให้ใช้ได้ทั้งสองชนิด แต่แนะนำ Full Cut-off เพราะควบคุม Glare ได้ดีกว่า โดยเฉพาะบนทางหลวงที่มีบ้านเรือนใกล้เคียง
ราคาโคมไฟถนน LED ขึ้นอยู่กับกำลังวัตต์ มาตรฐาน IP และ SPD รวมถึงการขึ้นทะเบียน Product List Sacred Light มีโคมไฟถนน LED ที่ผ่านมาตรฐานกรมทางหลวงหลายรุ่น ติดต่อขอใบเสนอราคาพร้อม DIALux Simulation ได้ที่ LINE @SLLED หรือโทร 02-348-0524
เขียนและตรวจสอบโดย ทีมวิศวกรแสงสว่าง Sacred Light Co., Ltd.
เนื้อหาอ้างอิงจากแนวทางปฏิบัติสำหรับงานออกแบบและติดตั้งไฟฟ้าแสงสว่างบนทางหลวงของกรมทางหลวง, มาตรฐาน CIE 115:2010, IEC 61643-11, IES LM-79/LM-80, และมาตรฐาน มอก. 1955 จัดทำโดยทีมวิศวกรแสงสว่าง Sacred Light ผู้มีประสบการณ์ดำเนินโครงการทางหลวงมากกว่า 10 ปี
→ บริการออกแบบและติดตั้ง | → DIALux คืออะไร? | → ผลงานโครงการราชการ
08 เมษายน 2569
ผู้ชม 9 ครั้ง
English