บทความชุดนี้: ตอนที่ 1 การจำแนกพื้นที่อันตราย (บทความนี้)  ·  ตอนที่ 2 เลือกอุปกรณ์และโคมไฟกันระเบิดตามแหล่งจุดระเบิด

โคมไฟกันระเบิด Zone 1 / Zone 2 กับ Class I Div I / Class I Div II ต่างกันอย่างไร

บางครั้งลูกค้าถามหาโคมไฟกันระเบิดที่ใช้ใน Zone 1 / Zone 2 บางครั้งถามหาโคมไฟกันระเบิด Class I Div I หรือ Class I Div II คำเรียกเหล่านี้มาจากมาตรฐานการจัดแบ่งพื้นที่อันตรายคนละระบบ ซึ่งแบ่งได้ตามด้านล่าง

มาตรฐานอเมริกาเหนือ NEC และ CEC แบ่งเป็น Class และ Division

มาตรฐานการออกแบบและการติดตั้งระบบไฟฟ้าของ North American Codes คือ NEC และมาตรฐาน CEC แบ่งพื้นที่อันตรายออกเป็น

• Class I สำหรับแก๊สและไอระเหย และยังแบ่งกลุ่มแก๊สและไอระเหยใน Class I ออกเป็นกลุ่ม A, B, C และ D ตามคุณสมบัติ 3 ประการ คือ (1) ความดันจากการระเบิด (Explosive Pressure) (2) การขยายตัวของเปลวไฟ (Flame Transmission) และ (3) อุณหภูมิการจุดระเบิด (Ignition Temperature)
• Class II สำหรับฝุ่นที่จุดติดไฟได้
• Class III สำหรับเส้นใยที่จุดติดไฟได้

เนื่องจากการติดตั้งระบบไฟฟ้าแบบป้องกันการระเบิด (Explosion Proof) ทั้งหมดในพื้นที่ที่มีสารอันตรายจะทำให้มีค่าใช้จ่ายสูงมาก NEC จึงกำหนดพื้นที่ “Division 2” เพิ่มขึ้นมา ซึ่งหมายถึงพื้นที่อันตรายที่ยอมให้ใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีมาตรฐานการป้องกันการระเบิดต่ำกว่าได้ โดยมีเงื่อนไขว่าเป็นบริเวณที่จัดเก็บหรือใช้สารไวไฟซึ่งมีโอกาสรั่วไหลสู่บรรยากาศในสภาวะไม่ปกติเท่านั้น เช่น การเกิดอุบัติเหตุระหว่างการทำงาน หรือการเกิดรอยแตกร้าวของถังบรรจุ

มาตรฐานยุโรป IEC และ CENELEC แบ่งเป็น Zone

มาตรฐานของยุโรปคือ IEC และ CENELEC แบ่งพื้นที่อันตรายออกเป็น

• ZONE 0
• ZONE 1
• ZONE 2

สรุป การจำแนกพื้นที่อันตรายแบบ Class กับแบบ Zone

การจำแนกเป็นประเภท (Class) และแบบ (Division) เป็นไปตามมาตรฐานของ NEC ส่วนการจำแนกเป็นโซน (Zone) เป็นไปตามมาตรฐานของ IEC (IEC 60079)

ไม่แน่ใจว่าพื้นที่ของคุณเป็น Zone หรือ Class ไหน?

ส่งเอกสารจำแนกพื้นที่หรือข้อกำหนดของโครงการมา ทีมวิศวกร SacredLight ช่วยดูให้ว่าต้องใช้โคมไฟกันระเบิดมาตรฐานไหน ไม่มีค่าใช้จ่าย

สินค้าและบทความที่เกี่ยวข้อง

บทความตอนที่ 2 เลือกอุปกรณ์และโคมไฟกันระเบิดตามแหล่งจุดระเบิด

สินค้าโคมไฟกันระเบิด LED

คู่มือคู่มือโคมไฟกันระเบิด มาตรฐาน ATEX

เขียนโดยทีมวิศวกร SacredLight  ·  อ้างอิง: NEC, CEC, IEC 60079, CENELEC  ·  อัพเดทล่าสุด: กันยายน 2569